Akabi Hikâyesi
![Akabi Hikâyesi](/u/yayincilarkooperatifi/img/b/a/k/akabi-hikayesi-kapak-30-1715685794.jpg)
1851 yılında gazeteci, yazar, çevirmen ve bürokrat Hovsep Vartanyan (1816-1879), nam-ı diğer Vartan Paşa tarafından kaleme alınan Akabi Hikâyesi, Osmanlı İmparatorluğu sınırları içinde kaleme alınmış ilk Türkçe roman olma niteliği taşıyor. Katolik bir Ermeni erkekle Apostolik bir Ermeni kadının trajik aşk hikâyesi üzerinden dönemin Osmanlı Ermeni toplumunu mercek altına alan eser, aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu’ndaki değişimlerin ve gelişmelerin vesikasını çıkarıyor. Yayımlanma tarihinden tam 173 yıl sonra yeniden Türkçe okurla buluşan Akabi Hikâyesi, 19. yüzyıl İstanbul Ermeni toplumunun günlük yaşantısından eğlence anlayışına, cemaat içi dinamiklerinden kültür dünyasına kadar pek çok konuya ışık tutuyor.
Akabi Hikâyesi, Osmanlı İmparatorluğu’nun ve Osmanlı Ermenilerinin 19. yüzyılda yaşadığı dönüşümün bir yansıması olarak karşımıza çıkar. 1851 yılında Hovsep Vartanyan (1816-1879), nam-ı diğer Vartan Paşa tarafından kaleme alınır ve aynı yıl İstanbul Mühendisoğlu Matbaası’nda basılır. Ermeni harfli Türkçe ve Ermenice edebiyat üzerine çalışan birçok araştırmacı, Akabi Hikâyesi’ni Osmanlı İmparatorluğu sınırlarında yazılmış ilk Türkçe roman olarak kabul eder. Katolik bir Ermeni erkek ile Apostolik bir Ermeni kadının aşk hikâyesi üzerine kurulu bu eserin, 19. yüzyıl İstanbul Ermeni toplumunun günlük yaşantısından eğlence anlayışına, cemaat içi dinamiklerinden kültür dünyasına kadar pek çok konuya ışık tuttuğunu düşünüyoruz.
Hovsep Vartanyan
Tam adı Hovsep Vartanyan olup Vartan Paşa olarak da anılır. İlk eğitimini Kumkapı’daki Bezciyan mektebinde aldı. 1827’de tahsil için Viyana’daki Mıkhitarist Manastırı’na gönderildi. İstanbul’a döndükten sonra,1836’da Hasköy’deki Nersesyan Mektebi’nde ve Barutçubaşı Hovhannes Bey Dadyan’ın evinde öğretmenlik yaptı. 1837’de Bahriye’de tercüman oldu ve ilerleyerek baştercümanlığa yükseldi. Kısa süre sonra ûlâ sânisi rütbesini aldı ve nişanlarla taltif edildi. 1856’da Encümen-i Dâniş harici azası idi. 1857 sonlarına doğru veya 1858 başlarında kendisine paşalık rütbesi tevcih kılındı. 1860’ta askeriyeden ayrılarak mülki görevler deruhte etti ve Bey unvanını aldı. 1868’de veya 1869’da Divan-ı Ahkâm-ı Adliye’ye aza atandı. Ocak 1872 ortalarında, seneyi şemsi aylara çevirmek maksadıyla, Cevdet Paşa’nın başkanlığında teşekkül eden komisyona üye seçildi.
Ermeni Katolik cemaatine de hizmetleri sevketti. 1 Nisan 1846’da tesis edilen Hamazkyats (Ulusal Birlik) Cemiyeti’nin kurucu azaları arasında bulundu. 1851’de ise Ermeni Katolik Patrikhanesi’nin yönetim kurulu üyesi idi. Gazetecilik faaliyetine gelince, 1852’de Ermeni harfli Türkçe Mecmua-i Havadis dergisini çıkarmaya başladı. 1853 yılında, İstanbul’un fethi hakkında önemli bir çalışması tefrika halinde neşredildi. Birkaç yıl mecmua olarak çıktıktan sonra gazete şeklini aldı ve 1877’ye kadar devam etti. Bu gazete kapandıktan sonra ölümüne kadar yine Ermeni harfli Türkçe Tercüman-› Efkâr gazetesinin başmuharrirliğini ifa etti. 1877’den sonra Garabed Panosyan’ın (1826-1905) Manzume-i Efkâr gazetesinde de yazıları çıktı. Andon Sakayan’a (ö.1927) göre, Andon Alik’le beraber Mamul (Basın) adında bir gazete de neşretmiştir.
Basılı Ermeni harfli Türkçe eserleri şunlardır: Akabi Hikâyesi (İstanbul, 1851), Boşboğaz Bir Adem (İstanbul, 1852), Topal Şeytan Hikâyesi (İstanbul, 1853), Tarih-i Napoleon Bonaparte (c. 1-3, İstanbul, 1855; c. 4-6, İstanbul, 1856), Paris Meşvereti (İstanbul, 1856), Telgraf Risalesi (İstanbul, 1879), Şark Muharebesi Hikâyesi (c.1, İstanbul, 1878; c. 2, İstanbul, 1879), Mecmua-i Kıtaat-ı Tevarih (İstanbul, ?). Vartan Paşa’nın iki de Ermenice eseri vardır: Yelegdragan herakir (Elektrik Telgrafı, 1852), Sahmanatragan cışmardutyunner (Nizamname-i Millet-i Ermeniyan’a Dair Hakikatler, 1863).
- Açıklama
1851 yılında gazeteci, yazar, çevirmen ve bürokrat Hovsep Vartanyan (1816-1879), nam-ı diğer Vartan Paşa tarafından kaleme alınan Akabi Hikâyesi, Osmanlı İmparatorluğu sınırları içinde kaleme alınmış ilk Türkçe roman olma niteliği taşıyor. Katolik bir Ermeni erkekle Apostolik bir Ermeni kadının trajik aşk hikâyesi üzerinden dönemin Osmanlı Ermeni toplumunu mercek altına alan eser, aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu’ndaki değişimlerin ve gelişmelerin vesikasını çıkarıyor. Yayımlanma tarihinden tam 173 yıl sonra yeniden Türkçe okurla buluşan Akabi Hikâyesi, 19. yüzyıl İstanbul Ermeni toplumunun günlük yaşantısından eğlence anlayışına, cemaat içi dinamiklerinden kültür dünyasına kadar pek çok konuya ışık tutuyor.
Akabi Hikâyesi, Osmanlı İmparatorluğu’nun ve Osmanlı Ermenilerinin 19. yüzyılda yaşadığı dönüşümün bir yansıması olarak karşımıza çıkar. 1851 yılında Hovsep Vartanyan (1816-1879), nam-ı diğer Vartan Paşa tarafından kaleme alınır ve aynı yıl İstanbul Mühendisoğlu Matbaası’nda basılır. Ermeni harfli Türkçe ve Ermenice edebiyat üzerine çalışan birçok araştırmacı, Akabi Hikâyesi’ni Osmanlı İmparatorluğu sınırlarında yazılmış ilk Türkçe roman olarak kabul eder. Katolik bir Ermeni erkek ile Apostolik bir Ermeni kadının aşk hikâyesi üzerine kurulu bu eserin, 19. yüzyıl İstanbul Ermeni toplumunun günlük yaşantısından eğlence anlayışına, cemaat içi dinamiklerinden kültür dünyasına kadar pek çok konuya ışık tuttuğunu düşünüyoruz.
Hovsep Vartanyan
Tam adı Hovsep Vartanyan olup Vartan Paşa olarak da anılır. İlk eğitimini Kumkapı’daki Bezciyan mektebinde aldı. 1827’de tahsil için Viyana’daki Mıkhitarist Manastırı’na gönderildi. İstanbul’a döndükten sonra,1836’da Hasköy’deki Nersesyan Mektebi’nde ve Barutçubaşı Hovhannes Bey Dadyan’ın evinde öğretmenlik yaptı. 1837’de Bahriye’de tercüman oldu ve ilerleyerek baştercümanlığa yükseldi. Kısa süre sonra ûlâ sânisi rütbesini aldı ve nişanlarla taltif edildi. 1856’da Encümen-i Dâniş harici azası idi. 1857 sonlarına doğru veya 1858 başlarında kendisine paşalık rütbesi tevcih kılındı. 1860’ta askeriyeden ayrılarak mülki görevler deruhte etti ve Bey unvanını aldı. 1868’de veya 1869’da Divan-ı Ahkâm-ı Adliye’ye aza atandı. Ocak 1872 ortalarında, seneyi şemsi aylara çevirmek maksadıyla, Cevdet Paşa’nın başkanlığında teşekkül eden komisyona üye seçildi.
Ermeni Katolik cemaatine de hizmetleri sevketti. 1 Nisan 1846’da tesis edilen Hamazkyats (Ulusal Birlik) Cemiyeti’nin kurucu azaları arasında bulundu. 1851’de ise Ermeni Katolik Patrikhanesi’nin yönetim kurulu üyesi idi. Gazetecilik faaliyetine gelince, 1852’de Ermeni harfli Türkçe Mecmua-i Havadis dergisini çıkarmaya başladı. 1853 yılında, İstanbul’un fethi hakkında önemli bir çalışması tefrika halinde neşredildi. Birkaç yıl mecmua olarak çıktıktan sonra gazete şeklini aldı ve 1877’ye kadar devam etti. Bu gazete kapandıktan sonra ölümüne kadar yine Ermeni harfli Türkçe Tercüman-› Efkâr gazetesinin başmuharrirliğini ifa etti. 1877’den sonra Garabed Panosyan’ın (1826-1905) Manzume-i Efkâr gazetesinde de yazıları çıktı. Andon Sakayan’a (ö.1927) göre, Andon Alik’le beraber Mamul (Basın) adında bir gazete de neşretmiştir.
Basılı Ermeni harfli Türkçe eserleri şunlardır: Akabi Hikâyesi (İstanbul, 1851), Boşboğaz Bir Adem (İstanbul, 1852), Topal Şeytan Hikâyesi (İstanbul, 1853), Tarih-i Napoleon Bonaparte (c. 1-3, İstanbul, 1855; c. 4-6, İstanbul, 1856), Paris Meşvereti (İstanbul, 1856), Telgraf Risalesi (İstanbul, 1879), Şark Muharebesi Hikâyesi (c.1, İstanbul, 1878; c. 2, İstanbul, 1879), Mecmua-i Kıtaat-ı Tevarih (İstanbul, ?). Vartan Paşa’nın iki de Ermenice eseri vardır: Yelegdragan herakir (Elektrik Telgrafı, 1852), Sahmanatragan cışmardutyunner (Nizamname-i Millet-i Ermeniyan’a Dair Hakikatler, 1863).
Stok Kodu:9786257460422Boyut:13,5 cm x 19,5 cmSayfa Sayısı:248Basım Yeri:İstanbulBaskı:1Basım Tarihi:Mayıs 2024Resimleyen:1Kapak Türü:Karton KapakKağıt Türü:Kitap KağıdıDili:Türkçe
- Taksit Seçenekleri
- Diğer KartlarTaksit SayısıTaksit tutarıGenel Toplam375,32225,95639,76238,57927,91251,211221,98263,80
- Yorumlar
- Yorum yazBu kitabı henüz kimse eleştirmemiş.